Połowę pieniędzy inwestować od razu, a drugą połowę zostawić na giełdowe przeceny. Taki pomysł zaproponował jeden z widzów Mądrych Inwestycji. Marcin sprawdził go w historycznym teście, porównując regularne zakupy akcji z odkładaniem części środków na późniejsze dokupywanie. Wyniki pokazują zarówno możliwe korzyści z rezerwy, jak i koszt czekania na okazje.
Pytanie o to, ile gotówki trzymać w portfelu, prowadzi jednak dalej niż do wyboru procentowej proporcji. Trzeba ustalić, co uruchomi zakup, jak duża będzie kolejna transza i co zrobić, gdy przecena długo nie nadejdzie. Rezerwa jest elementem strategii dopiero wtedy, gdy wiesz, kiedy i jak ją wykorzystasz.
Jak działa rezerwa na dokupywanie akcji?
W pierwszym wariancie testu inwestor przeznaczał 1000 dolarów miesięcznie na inwestycję odwzorowującą S&P 500. W drugim inwestował regularnie 500 dolarów, a pozostałe 500 dolarów odkładał w amerykańskich obligacjach. Z tej rezerwy finansował dodatkowe zakupy po spadkach rynku o kolejne poziomy: 10%, 20%, 30% i dalej. Po ustanowieniu nowego szczytu spadek liczono od nowa. W obu podejściach dywidendy były reinwestowane.
To porównanie dwóch sposobów wykorzystania regularnych wpłat. Wariant z rezerwą nie polegał na całkowitym wyjściu z rynku i czekaniu na idealny moment powrotu. Część pieniędzy nadal co miesiąc trafiała w akcje. Istotne jest również miejsce przechowywania pozostałych środków: określenie „gotówka” oznacza tutaj kapitał przeznaczony na przyszłe zakupy, ale w symulacji był on ulokowany w obligacjach.
Jak analizować wyniki strategii? Wartość portfela i skala spadków
W teście rozpoczynającym się w 2000 roku końcowe wartości portfeli były zbliżone: około 1,88 mln dolarów przy inwestowaniu całej miesięcznej wpłaty w akcje i około 1,86 mln dolarów przy utrzymywaniu rezerwy oraz dokupywaniu na spadkach. Są to wartości portfeli podane w odcinku, a nie sam zysk ponad wpłacony kapitał.
| Wariant testu od 2000 roku | Wartość końcowa | Największy spadek podany w odcinku |
|---|---|---|
| Cała miesięczna wpłata w akcje | ok. 1,88 mln USD | 37% |
| Połowa wpłaty w akcje, połowa w rezerwę; dokupywanie na spadkach | ok. 1,86 mln USD | 29% |
| Połowa wpłaty w akcje, połowa w obligacje; bez dokupywania | ok. 1,18 mln USD | Nie podano |
Podobna wartość końcowa portfela nie oznacza identycznej drogi do wyniku. W przedstawionym porównaniu rezerwa połączona z dokupywaniem zmniejszała skalę największego spadku. Marcin omawia też wariant, w którym ostatni zakup następował przy przecenie rynku o 50%. Podany dla niego największy spadek portfela wyniósł 23%. Nie należy przypisywać mu automatycznie końcowej wartości z innego wariantu.
Transkrypcja nie zawiera pełnego opisu wszystkich parametrów symulacji, między innymi wielkości poszczególnych transz, dokładnego instrumentu obligacyjnego ani sposobu uwzględnienia kosztów i podatków. Wyniki pozwalają omówić zależności pokazane przez Marcina, ale nie wystarczają do wiernego odtworzenia testu. Przy własnym porównaniu te założenia trzeba uzupełnić i zachować jednakowe warunki dla ocenianych strategii.
Dlaczego moment rozpoczęcia inwestowania zmienia wnioski?
Po przesunięciu początku testu na 2010 rok proporcje wyglądały inaczej. Marcin podaje średnioroczne wyniki na poziomie 12,6% dla strategii z rezerwą i 14,1% dla inwestowania całej wpłaty w akcje. Różnica wyniosła 1,5 punktu procentowego rocznie. W jego wyjaśnieniu istotną rolę odegrał przebieg rynku: płytsze przeceny dawały mniej możliwości wykorzystania odłożonych pieniędzy.
Data rozpoczęcia testu może zmienić ocenę tej samej strategii. Jeżeli po drodze występują głębokie spadki, rezerwa może zostać uruchomiona na niższych poziomach cenowych. Jeśli rynek przez długi czas rośnie, część środków pozostaje poza akcjami. Dlatego przed wyborem metody sprawdź więcej niż jeden okres i porównaj zarówno wynik, jak i przebieg wartości portfela. Jeden korzystny początek symulacji nie rozstrzyga o przyszłej skuteczności.
Dlaczego odkładanie na spadki nie wystarcza?
Najważniejsze porównanie z odcinka dotyczy zachowania inwestora. Rezerwa wykorzystana do dokupywania doprowadziła w opisywanym teście do około 1,86 mln dolarów. Przy regularnym kierowaniu połowy wpłat w akcje, a połowy w obligacje, lecz bez uruchamiania rezerwy na zakupy, końcowa wartość wyniosła około 1,18 mln dolarów. Różnica dotyczyła realizacji planu, choć oba podejścia zaczynały się od tego samego podziału miesięcznej wpłaty.
Odkładanie na spadki i dokupywanie na spadkach to dwie różne decyzje. W czasie wzrostów łatwo zapowiedzieć zakupy po przecenie. Gdy rynek spada, pojawia się obawa, że za chwilę będzie jeszcze gorzej. Dlatego przed odłożeniem pieniędzy odpowiedz na konkretne pytanie: jakie zdarzenie sprawi, że rzeczywiście je wydasz? Bez tego rezerwa może czekać zarówno podczas wzrostów, jak i podczas spadków.
Jak przygotować strategię rezerwy krok po kroku?
1. Ustal, z jakiej kwoty regularnie inwestujesz
Otwórz dokument lub arkusz i zapisz kwotę przeznaczoną na okresowe inwestowanie. Następnie opisz jej podział na część inwestowaną regularnie i część odkładaną. W odcinku punktem wyjścia było 1000 dolarów miesięcznie oraz proporcja 500 do 500. To założenie testu pomysłu widza, a nie wskazanie, że każdy powinien utrzymywać połowę kapitału w rezerwie.
2. Zapisz warunki i wielkość kolejnych zakupów
W następnej części notatki określ, jaki rynek obserwujesz i od jakiego maksimum liczysz przecenę. Rozpisz poziomy uruchamiające zakup oraz kwotę lub część dostępnej rezerwy przeznaczaną na każdy z nich. Sam zapis „dokupuję po spadku o 10%” pozostawia niewiadomą: ile kupujesz i ile środków zostanie na dalszą przecenę. Ustal także, przy jakim poziomie kończysz dokładanie oraz co robisz po wyczerpaniu rezerwy.
3. Określ zasady odnawiania rezerwy
Zapisz, co stanie się po ustanowieniu nowego szczytu. W opisywanym teście od tego momentu na nowo liczono korektę. Osobno określ, jak kolejne wpłaty odbudowują środki na przyszłe zakupy i gdzie te środki pozostają do czasu wykorzystania. Rezerwa inwestowana w obligacje ma inny przebieg wartości niż pieniądze pozostawione bez oprocentowania. Marcin przypomina przy tym, że obligacje także mogą tracić na wartości.
4. Sprawdź zachowanie planu w różnych warunkach
Przy porównywaniu wariantów zachowaj tę samą kwotę wpłat, ten sam rynek i spójne założenia dotyczące dywidend. Następnie zmień okres rozpoczęcia i sprawdź, jak długo rezerwa czekała, ile razy została wykorzystana oraz jak głęboko spadał portfel. Zastanów się również, czy potrafiłbyś wykonać zaplanowane zakupy w najtrudniejszej części badanego okresu. Sam korzystny wynik końcowy nie odpowiada na pytanie o wykonalność strategii.
Jak Marcin ustala udział gotówki w aktywnym portfelu?
Własne podejście Marcin opisuje inaczej niż mechaniczny podział każdej wpłaty na dwie połowy. Kapitał angażuje wtedy, gdy pojawia się okazja zgodna z jego strategią. Po sprzedaży akcji środki wracają do puli dostępnej na kolejne transakcje. Nie wskazuje jednego stałego procentu gotówki, który należałoby utrzymywać niezależnie od sytuacji i sposobu inwestowania.
Dodaje jednak element subiektywnej oceny: kiedy dostrzega euforię i uważa rynek za drogi, potrafi angażować mniejsze kwoty. Dzięki temu pozostaje mu więcej wolnych środków. Sam zaznacza koszt takiego podejścia: wymaga ono aktywności i wyczucia, a czasem prowadzi do pozostawania w tyle za rosnącym rynkiem. To opis jego sposobu działania, odrębny od wcześniej omawianej strategii opartej na progach spadku.
Błędy początkujących: kiedy nie warto czekać na przecenę?
Czekanie nie tworzy przewagi samo w sobie. Jeżeli nie potrafisz wskazać warunków zakupu, a każda niższa cena staje się powodem do dalszego odkładania decyzji, nie realizujesz testowanego pomysłu. Najpierw doprecyzuj reguły. Podobnie sam argument „rynek długo rośnie” nie wyznacza daty kolejnej przeceny. W odcinku Marcin nie podaje terminu, który pozwalałby bezbłędnie zaplanować wejście.
Kolejnym błędem jest przenoszenie wyników bez zmiany założeń. Test dotyczył S&P 500, rezerwy w amerykańskich obligacjach i reinwestowanych dywidend. Nie opisuje dowolnej pojedynczej spółki ani rezerwy trzymanej w inny sposób. Jeżeli zmieniasz rynek, instrument lub reguły dokupywania, oceniasz już inną strategię. Nie przypisuj jej wyników z przedstawionej symulacji.
Nie należy też wybierać metody wyłącznie dlatego, że w jednym okresie miała mniejszy spadek wartości portfela. Trzeba równocześnie uwzględnić koszt niewykorzystanych wzrostów oraz własną gotowość do zakupów podczas pogorszenia nastrojów. Rezerwa może wspierać realizację planu, ale nie usuwa niepewności dotyczącej rynku ani emocji związanych z kolejną decyzją.
Ile gotówki w portfelu? Zacznij od zasad jej wykorzystania
Z odcinka nie wynika jedna proporcja odpowiednia dla każdego inwestora. Wynika z niego proces: określ rolę rezerwy, rozpisz warunki zakupów, porównaj różne okresy i sprawdź, czy potrafisz realizować wybraną metodę. Pierwszym działaniem może być krótka notatka opisująca, co zrobisz po wzroście rynku oraz po spadkach o kolejne ustalone poziomy.
Kwotę rezerwy ustalaj razem z zasadami jej wykorzystania. Dzięki temu pytanie „ile pieniędzy zostawić?” prowadzi do planu działania, który można sprawdzać i wykonywać także wtedy, gdy okazja przestaje wyglądać komfortowo.
